Thứ Sáu, 21/06/2024, 19:09
30.6 C
Ho Chi Minh City

Báo động trái phiếu doanh nghiệp Trung Quốc: xếp hạng AAA cũng vỡ nợ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Báo động trái phiếu doanh nghiệp Trung Quốc: xếp hạng AAA cũng vỡ nợ

Khánh Lan

(TBKTSG Online) – Tình trạng vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp ở Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục trong năm nay, gây lo ngại cho giới đầu tư và đặt câu hỏi về năng lực giải quyết khối nợ khổng lồ của Bắc Kinh.

Khối nợ khổng lồ của các địa phương đe dọa kinh tế Trung Quốc

Giá trị vỡ nợ lên mức kỷ lục

Để mở rộng kinh doanh, trong những năm qua, doanh nghiệp Trung Quốc ồ ạt vay nợ bằng các đợt phát hành trái phiếu trong và ngoài nước. Giờ đây, khi tăng trưởng kinh tế Trung Quốc tụt về mức chậm nhất trong gần ba thập niên, nhiều doanh nghiệp ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới không có tiền để trả nợ trái phiếu và đối mặt với nguy cơ phá sản.

Từ đầu năm đến nay, các doanh nghiệp Trung Quốc đã vỡ nợ trái phiếu trong nước với trị giá 130,7 tỉ nhân dân tệ (18,7 tỉ đô la), mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Ngoài ra, một số doanh nghiệp trong nước khác cũng vỡ nợ trái phiếu đô la Mỹ.

Con số trên vẫn còn tương đối nhỏ so với quy mô khổng lồ của nền kinh tế Trung Quốc, nhưng điều đáng lo ngại là làn sóng vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp ở nước này được dự báo sẽ còn mạnh hơn trong thời gian tới.

Tính đến đầu tháng 12, giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành ở trong nước bị vỡ nợ ở Trung Quốc đã ngang bằng năm 2018. Nguồn: Bloomberg

Theo hãng xếp hạng tín nhiệm nợ S&P Global, các khoản nợ trái phiếu hàng ngàn tỉ đô la của các công ty Trung Quốc sẽ đến hạn thanh toán trong hai năm tới, trong đó có khoảng 200 tỉ đô la là nợ trái phiếu phát hành cho các ngân hàng và nhà đầu tư trên toàn cầu. Ngoài ra, các công ty Trung Quốc sẽ phải trả 694,6 tỉ đô la nợ trái phiếu cho các trái chủ trong nước vào năm 2020 và thêm 706 tỉ đô la nữa vào năm 2021.

“Tình hình vỡ nợ vẫn chưa dừng lại. Chúng tôi dự báo các vụ vỡ nợ ở Trung Quốc sẽ còn tăng. Rất nhiều công ty khác ở Trung Quốc đang hoạt động trong tình cảnh rất khó khăn”, Christopher Lee, chuyên gia tín dụng ở hãng xếp hạng tín nhiệm nợ S&P Global, nói.

Số vụ vỡ nợ trái phiếu ở Trung Quốc có thể tăng lên con số 50 vào năm sau so với con số khoảng 35 trong năm nay, theo dự báo của hãng xếp hạng tín nhiệm nợ quốc tế Moody’s.

Trong vòng ba tháng qua, có ít nhất 6 doanh nghiệp tư nhân tại Sơn Đông, một trong những tỉnh giàu nhất Trung Quốc, đã vỡ nợ hoặc mấp mé vỡ nợ trái phiếu. Tổng số nợ đến hạn nhưng chưa thể trả của các doanh nghiệp này là 68,1 tỉ nhân dân tệ (9,7 tỉ đô la). Tuy nhiên, con số này có thể chỉ là phần nổi của tảng băng vì các công ty tư nhân Trung Quốc thường bảo lãnh nợ cho nhau.

Doanh nghiệp nhà nước vỡ nợ lần đầu tiên trong 20 năm

Hồi đầu tháng 12, Tập đoàn Phương Chính Đại học Bắc Kinh tuyên bố không thể thanh toán khoản nợ trái phiếu trong nước trị giá 2 tỉ nhân dân tệ (284 triệu đô la) khi đến hạn trả do cạn kiệt tiền mặt. Tập đoàn Phương Chính Đại học Bắc Kinh là doang nghiệp nhà nước, kinh doanh trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, thiết bị bán dẫn, dược phẩm, bất động sản, tài chính và giao dịch chứng khoán, hàng hóa.

Vụ vỡ nợ lập tức gây chú ý vì cổ đông lớn của tập đoàn này là một đơn vị đầu tư tài chính của Đại học Bắc Kinh, một trong những trường đại học danh giá nhất và lâu đời nhất Trung Quốc. Vụ vỡ nợ cũng gây sốc đối với các nhà đầu tư trong nước vì tập đoàn này được các công ty xếp hạng tín nhiệm nợ Trung Quốc đánh giá ở mức tốt AAA.

Trụ sở của Tập đoàn Phương Chính Đại học Bắc Kinh ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Yicai Global

Một tuần trước khi Tập đoàn Phương Chính Đại học Bắc Kinh thông báo thông báo không thể trả nợ trái phiếu trong nước, Tập đoàn Giản Giới (Tewoo), một công ty giao dịch hàng hóa lớn thuộc sở hữu của chính quyền TP. Thiên Tân, là công ty nhà nước đầu tiên của Trung Quốc tuyên bố vỡ nợ trong vòng hai thập kỷ qua. Công ty này không thể trả nợ trái phiếu 1,25 tỉ đô la cho các chủ nợ nước ngoài.

“Đó là tình hình đáng báo động. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng Tewoo ít nhất trả một phần nợ trái phiếu”, chuyên gia tín dụng Christopher Lee nói. Lee cho rằng chính quyền Thiên Tân cũng đang gánh những khoản nợ lớn nên không đủ khả năng giải cứu Tewoo nữa.

Trung Quốc giờ đây đối mặt với nhiệm vụ khó khăn, đó là nên giải cứu công ty nào hay để chúng phá sản?

Thông thường, chính quyền trung ương ở Bắc Kinh giải cứu các công ty sử dụng nhiều lao động để tránh các bất ổn xã hội nếu nạn thất nghiệp trở nên trầm trọng. Tuy nhiên, Bắc Kinh cũng sẵn sàng để các công ty đang vỡ nợ làm thủ tục phá sản nhằm cảnh báo các doanh nghiệp về tình trạng "nghiện" vay nợ. Hơn nữa, nhiều chính quyền tỉnh thành ở Trung Quốc giờ đây đã cạn các nguồn quỹ để hỗ trợ cho các công ty hàng đầu tại địa phương của họ nên có thể phải để chúng phá sản.

Logan Wright, Giám đốc bộ phận nghiên cứu Trung Quốc ở Công ty tư vấn Rhodium Group, nhận định: “Một khi nhận thấy vấn đề đủ nghiêm trọng, chính phủ Trung Quốc sẽ bắt đầu đưa ra các quyết định thận trọng về việc nên can thiệp để giải cứu công ty nào”.

“Chúng tôi tin rằng các vụ giải cứu sẽ mang tính chọn lọc và điều này khiến có nhiều doanh nghiệp nhà nước vỡ nợ nữa”, các nhà phân tích của S&P Global viết trong một báo cáo gửi cho khách hàng hôm 18-12.

Nhận thức được các rủi ro nợ đối với hệ thống tài chính, trong hai năm qua, Trung Quốc nỗ lực siết chặt quản lý hoạt động cho vay nhưng đồng thời phải tìm cách bơm thêm các nguồn tiền mới vào hệ thống tài chính để duy trì tăng trưởng cho nền kinh tế.

“Bạn có thể rút xăng ra khỏi xe nhưng điều đó tạo ra các bất ổn. Bạn không thể duy trì tốc độ chạy của chiếc xe giống như trước đây nếu nó được vận hành bằng thứ nhiên liệu khác”, Logan Wright nói.

Trung Quốc có đủ khả năng để giải quyết các vấn đề nếu chúng xuất hiện để ngăn chặn rủi ro sụp đổ hệ thống tài chính. Song nếu các vụ vợ nợ trái phiếu tiếp tục tăng, giới đầu tư và các ngân hàng sẽ thận trọng hơn, và như vậy, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có thể không còn có thể tiếp cận được nguồn tiền cần thiết để duy trì hoạt động và tăng trưởng.

Theo New York Times, CNBC, Bloomberg

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới