Thứ Bảy, 15/06/2024, 23:51
27.8 C
Ho Chi Minh City

10 năm ì ạch 1 triệu tấn đường

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

10 năm ì ạch 1 triệu tấn đường

Ngọc Hùng

Người dân đang bón phân cho mía. Ảnh: Ngọc Hùng

(TBKTSG Online) – Đã qua 10 năm kể từ khi chương trình 1 triệu tấn đường mà chính phủ đề ra từ năm 1995 nhưng Việt Nam vẫn sản xuất vẫn thấp hơn 1 triệu tấn. Và, đến năm 2020 Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn đường nếu ngành mía đường cứ phát triển ì ạch như thời gian qua.

10 năm và một con số

Năm 1995, lúc đó sản lượng đường cả nước chỉ ở mức 300.000 tấn, chính phủ đã đề ra mục tiêu sẽ đạt được 1 triệu tấn đường vào năm 2000; và xem chương trình 1 triệu tấn đường là một trong những mục tiêu trong điểm của nền kinh tế quốc gia. Song đã qua 10 năm, ngành mía đường vẫn loay hoay trong rất nhiều giải pháp nhưng vẫn không sản xuất được đủ 1 triệu tấn đường.

Vụ mía đường 2001-2002, ngành mía đường nước ta thu hoạch 15,2 triệu tấn mía cây, tương đương gần 773.000 tấn đường, tăng 20% sản lượng so với niên vụ trước và gần 10 năm sau, tổng lượng đường được sản xuất ra chỉ đạt gần 900.000 đến 1 triệu tấn đường.

Như vậy, xét trên một gốc độ nào đó, chương trình 1 triệu tấn mía đường mà chính phủ kéo dài thêm 10 năm nhưng vẫn không đạt được như mong muốn.

Tại sao ngành mía đường được xem là một trong những ngành kinh tế trọng điểm nhưng lại rơi vào tình trạng như vậy. Trả lời câu hỏi này, ông Hà Hữu Phái, Tổng thư ký Hiệp hội mía đường Việt Nam cho rằng, trong 10 năm qua, có một thực tế là giá thu mua mía nguyên liệu luôn có những biến động lên xuống khó dự đoán qua các mùa vụ. Ngoài ra, hiệu quả kinh tế của trồng mía thường thấp hơn so với các cây trồng khác nên cây mía không khuyến khích được nông dân trồng.

“Một nguyên nhân khác là thường cây mía là một trong những cây trồng chủ lực của ngành nông nghiệp các tỉnh miền Trung nhưng khu vực này thường xảy ra mưa, bão bất ngờ nên ảnh hưởng đến năng suất mía mỗi năm”, ông Phái nói.

Còn theo Cục trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong 10 năm qua ngành mía đường vẫn giậm chân tại chỗ, không vì lý do diện tích trồng mía bị thu hẹp mà do năng suất mía của Việt Nam thấp, chỉ đạt mức trung bình của thế giới.

“Hiện năng suất thu hoạch mía của nước ta dao động từ 40-60 tấn/héc ta, trong khi năng suất của thế giới là 100 tấn mía/héc ta. Đây là nguyên nhân khiến ngành mía đường Việt Nam không thể tăng sản lượng lên được”, theo báo cáo của Cục trồng trọt tại Hội nghị tổng kết ngành mía đường niên vụ 2009-2010.

Ông Nguyễn Đức Quang, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển mía đường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, trong 10 năm qua, ngành mía đường vẫn cứ giậm chân tại chỗ là vì mục tiêu đã được đặt ra nhưng tập quán sản xuất mía thì vẫn ở những năm thập niên 80 của thế kỷ trước.

Còn Hiệp hội mía đường Việt Nam lại cho rằng, họ không có tiếng nói trong việc tăng hay giảm sản lượng đường của mỗi năm mà phụ thuộc vào người dân và chính sách quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu giữa các tỉnh thành.

Theo Trung tâm nghiên cứu và phát triển mía đường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hiện cả nước có khoảng 1.000 giống mía khác nhau, trong đó, 30% do Việt Nam lai tạo cho năng suất cao. Nhưng thực tế trong những năm qua, giá mía nguyên liệu được các nhà máy thu mua không cao nên người dân không mặn mà trong việc chuyển đổi giống mía.

Năm 2020: Sẽ nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn đường

Theo ông Hà Hữu Phái, Tổng thư ký Hiệp hội mía đường Việt Nam, đến năm 2020 nhu cầu tiêu thụ đường của cả nước vào khoảng 2 triệu tấn và nếu ngành mía đường cứ tiếp diễn như 10 năm qua thì lúc đó Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn đường.

Tuy nhiên, ông Phái cũng tin tưởng rằng, với diện tích trồng mía 300.000 héc ta (theo quy hoạch) thì Việt Nam có đủ năng lực để có thể sản xuất được thêm 1 triệu tấn đường nữa nếu cải thiện được năng suất mía.

“Nếu chúng ta nâng cao được năng suất cây mía thì việc sản xuất được 2 triệu tấn đường để đáp ứng nhu cầu trong nước là có thể làm được”, ông Phái khẳng định. Theo đại diện của công ty mía đường Lam Sơn (Thanh Hóa), một trong những công ty dẫn đầu cả nước về năng suất ép mía, mặc dù thiếu mía nguyên liệu nhưng diện tích trồng mía tại Thanh Hóa và các tỉnh lân cận trong mấy năm qua không thể tăng lên được.

Hiện công ty mía đường Lam Sơn (Thanh Hóa) có 15.000 héc ta trồng mía nguyên liệu và công ty muốn mở rộng thêm 15.000 héc ta trồng mía mới. Tuy nhiên, việc tăng diện tích trồng mía nguyên liệu lên là không dễ vì phải phụ thuộc vào giá mía nguyên liệu cũng như vùng quy hoạch các loại cây trồng của mỗi địa phương.

“Khi chúng ta đưa ra chương trình 1 triệu tấn đường nhưng lại bỏ quên một điều cốt yếu, đó chính là giá thu mua mía nguyên liệu. Giá mía nguyên liệu cao hay thấp mới chính là động lực để chương trình 1 triệu tấn đường đạt được. Thực tế là giá mía nguyên liệu trong những năm qua quá thấp nên không khuyến kích được người dân trồng mía”, ông Quang nói.

Số liệu của Trung tâm nghiên cứu và phát triển mía đường cho thấy, diện tích trồng mía trong các năm đều tỷ lệ thuận với giá đường vì nếu giá đường năm nay tăng cao, đồng nghĩa là diện tích trồng mía năm sau sẽ cao hơn năm trước.

Chính vì vậy mà trong số 40 nhà máy chế biến đường đang hoạt động luôn rơi vào tình cảnh chạy dưới công suất thiết kế, thậm chí, một số nhà máy hoạt động với công suất thấp hơn 50% trong nhiều năm qua.

Trước nhu cầu tiêu thụ đường trong nước tăng cao, Lam Sơn phải chọn một trong hai giải pháp là nhập khẩu nguyên liệu hoặc đầu tư vùng nguyên liệu mía từ các nước lân cận.

Cũng rơi vào trường hợp thiếu mía nguyên liệu cho nhà máy, công ty mía đường Biên Hòa, một doanh nghiệp lớn khác trong ngành mía đường cũng đã lên kế hoạch đầu tư vùng nguyên liệu ra nước ngoài. Vùng nguyên liệu mới mà công ty này hướng tới là Campuchia.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, do lượng đường dự trữ trong nước còn rất ít trong khi nhu cầu tiêu thụ trong tháng 12-2010 và tháng 1-2011 tăng cao nên bộ đã cho phép một số công ty nhập khẩu 200.000 tấn đường để bình ổn giá đường trong nước từ nay đến Tết Nguyên đán.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới